درد زانو، یکی از شایعترین علائمی است که افراد در تمام گروههای سنی و با هر نوع شغلی ممکن است در طول عمر خود تجربه کنند. برای درمان این درد، روشهای متعددی وجود دارد و پزشکان بر اساس ماهیت و شدت درد، درمان مناسب را توصیه میکنند. یکی از پیشرفتهای جدید در فناوری پزشکی، استفاده از لیزر درمانی برای درمان درد زانو است. این روش جدید، یک رویکرد نوین را به پزشکان برای درمان درد زانو ارائه میدهد.
در این روش از تابش لیزر برای از بین بردن درد بدن استفاده میشود و میتوانید در مدتی که در حال درمان بیماری زمینهای هستید و همچنین برای حفظ فعالیت از لیزردرمانی برای تسکین درد بهره بگیرید. لیزردرمانی به دو دسته کلی لیزردرمانی سرد (کمتوان) و گرم (پرتوان) تقسیمبندی میشود، متخصص بهترین روش لیزردرمانی را برای درمان زانو درد توصیه میکند.
لیزر درمانی چیست؟
لیزرتراپی نوعی درمان تخصصی پزشکی است که در آن از نور متمرکز استفاده میشود. نور لیزر را برخلاف اکثر منابع نور میتوان روی طول موجهای خاص تنظیم کرد و بهاینترتیب پرتوهای نور قدرتمند و متمرکزی را به دست آورد. لیزر سرواژه عبارت «تقویت نور به روش گسیل القایی تابش» است.
پزشکان متخصص از لیزردرمانی بهره میگیرند و پرتوهای لیزر را روی بخشهای آسیبدیده میتابانند تا درد تسکین پیدا کند.
از چه نوع لیزرهایی برای درمان استفاده میشود؟
پزشک معالج با توجه به نیاز هر بیمار و ویژگیهای خاص مشکلش یکی از دو روش درمان با لیزر کمتوان یا لیزر گرم (لیزردرمانی بافت عمقی) را توصیه میکند. توان لیزر سرد کمتر از 500 میلیوات است، اما در لیزردرمانی گرم از لیزرهایی با خروجی بیش از 500 میلیوات استفاده میشود. لیزر گرم نسبت به لیزر سرد در بافتهایی عمیقتر نفوذ میکند، 500 میلیوات برای نفوذ در چنین عمقی کافی نیست. متخصص کایروپراکتیک به کمک لیزرهای قویتر میتواند منشأهای عمیق مشکلات اسکلتی-عضلانی را درمان کند.
درمان زانو درد با لیزر سرد
لیزر درمانی سرد یکی از درمانهای بحثبرانگیز پزشکی جایگزین است. در این روش بافت در معرض نور کمتوان سرخ و نزدیک فروسرخ قرار داده میشود. توان لیزرهای سرد از دیگر لیزرهای درمانی تولیدکننده حرارت، مانند لیزرهای مورداستفاده برای بریدن یا ابلیشن کمتر است.
از لیزر درمانی سرد با اصطلاحات دیگری مانند لیزردرمانی کمتوان، لیزردرمانی با نور با شدت کم (LLLT) و لیزردرمانی نرم نیز یاد میشود. لیزردرمانی سرد برای درمان مشکلات متعددی مانند زانو درد ناشی از آسیبدیدگی یا آرتروز کاربرد دارد.
برای درمان عارضههای خاص باید از طول موجهای متفاوتی استفاده شود. انرژی نورانی از پوست عبور میکند، دو تا پنج سانتیمتر در بافت نفوذ میکند و واکنشی فیزیولوژیک را در آنجا برمیانگیزد. این واکنش موجب کاهش التهاب، بهبود گردش خون و تسهیل روند التیام میشود.
کاربردهای دیگر
شماری از کاربردهای درمان با لیزر سرد به شرح زیر است:
- باز کردن رگهای خونی برای برطرف کردن ورم.
- کمک به سیستم ایمنی برای تولید مواد شیمیایی بیشتری که برای التیام بافت مفیدند.
- ساخت بافتهای پیوندی بیشتر در زانو.
- تحریک آزاد شدن هورمونهایی طبیعی به نام اندورفینها که درد را تسکین میدهند.
درمان با لیزر گرم (لیزردرمانی بافتهای عمقی)
توان خروجی لیزرهای گرم یا لیزرهای کلاس IV بیش از 500 میلیوات است. این نوع لیزرها، برای اهداف درمانی در دامنه توان پایینتر استفاده میشوند. به لیزرهای کلاس IV نیز لیزرهای گرم گفته میشود، زیرا قادرند بافت را به سرعت گرم کنند.
استفاده از لیزرهای گرم عموماً برای بریدن بافت استفاده میشود، اما پزشکان در برخی موارد لیزرهای گرم یا پرتوان (HILT) را برای گرم کردن موضعی بافت و کاهش تنش عضلانی ترجیح میدهند. این امر به پزشکان امکان میدهد تا موقتاً درد بیمار را کاهش دهند. با توجه به نیازها و علائم خاص بیمار، انتظار میرود که حالت بیمار پس از تعداد کمی جلسه درمان با لیزر گرم بهبود یابد.
فواید لیزر درمانی زانو
ثابت شده است که لیزر درمانی برای تسکین زانو درد خفیف تا متوسط ناشی از آرتروز زانو، بهبود حساسیت به فشار و افزایش انعطافپذیری مفصل مفید است.
لیزردرمانی روشی جایگزین و غیردارویی برای مسکنهای مخدر زانو درد است. چنانچه از داروهای مخدر برای تسکین درد مزمن استفاده شود، این داروها قدرت اعتیادآوری بالایی دارند و مصرفشان میتواند با عوارض جانبی متعددی مانند یبوست، حالت تهوع یا خوابآلودگی همراه باشد.
لیزر درمانی برای تسکین دادن زانودرد برشی را در پوست ایجاد نمیکند و بنابراین مانند جراحی تهاجمی نیست.
دیگر مزایای درمان زانودرد با لیزر به شرح زیر است:
- تسریع ترمیم بافت و رشد سلولی.
- روشی مؤثر برای درمان عارضههای بیشمار.
- کوتاه بودن زمان درمان.
- درمان مورد تأیید علم.
نتایج لیزردرمانی میتوانند آنی باشد، البته قابل توجهترین و رایجترین نتایج معمولاً پس از سه تا پنج جلسه بروز مییابد.
لیزردرمانی چگونه انجام میشود؟
اگر با توصیه پزشکتان تصمیم بگیرید که لیزردرمانی را برای درمان آسیبدیدگی انجام بدهید، بهتر است بدانید که درمان چگونه انجام میشود.
- بخش آسیبدیدهی بدن در جلسه لیزر درمانی در معرض تابش گذاشته میشود. بیمار و متخصص، عینک مخصوصی را برای محافظت از چشمانشان حین لیزردرمانی به چشم میزنند.
- سپس متخصص، قلم دستگاه لیزر را که مجهز به دیودهای ساطعکننده نور است، روی پوست میگذارد و چند ثانیه نگه میدارد. نور به مدت 30 تا 60 ثانیه روی پوست و ناحیه آسیبدیده تابانده میشود.
- نباید دردی را حین درمان احساس کنید و اگر درمان با لیزر سرد انجام میشود، نور لیزر نباید حرارتی را تولید کند. اگر دچار درد یا علائم شدید، به متخصص اطلاع بدهید تا بدنتان را جابهجا کند یا درمان را متوقف کند.
- تنها تفاوت بین درمان با لیزر سرد و گرم این است که در روش دوم حرارتی را احساس خواهید کرد.
- پس از درمان نباید درد یا ناراحتی داشته باشید، بنابراین مراقبت خاصی بعد از لیزردرمانی نیاز نیست.
- بسیاری از پزشکان از بیماران میخواهند که حرکات ورزشی سبکی را برای کمک به افزایش دامنه حرکتی و تقویت عضو آسیبدیده انجام بدهند. منظور از دامنه حرکتی قابلیت مفصل برای انجام دادن طیفی از حرکات است.
فیلم درمان زانودرد با لیزر سرد
کدام بیماران متقاضی خوبی برای لیزر درمانی هستند؟
درمان با لیزر درمانی غیرتهاجمی است و با حداقل عوارض همراه است. بهطور کلی اگر از سلامت عمومی خوبی برخوردار باشید و موارد عدماستعمال زیر را در نظر بگیرید، منعی برای لیزردرمانی وجود ندارد.
موارد عدم استعمال
- چشم: پرتو لیزر نباید چشمها را هدف بگیرد و تمام افراد حاضر در محل درمان باید عینک ایمنی مناسب به چشم بزنند.
- سرطان: ناحیهای را که میدانید به کارسینوم اولیه شناختهشده یا به متاستاز ثانویه مبتلاست، با لیزر درمان نکنید، مگر آنکه بیمار تحت شیمیدرمانی باشد؛ در این صورت میتوان از لیزر کمتوان برای کاهش عوارض جانبی مانند موکوزیت استفاده کرد. درهرحال برای تسکین بیماران سرطانی لاعلاج میتوان از لیزر کمتوان بهره گرفت.
- بارداری: نور لیزر نباید مستقیماً روی جنین در حال رشد تابانده شود.
- صرع: لازم است بدانید که نور مرئی پالسی با فرکانس پایین (کمتر از 30 هرتز) ممکن است موجب تشنج بیماران صرعی حساس به نور شود. اثرات زیانباری که برای لیزر کمتوان در کارآزماییهای بالینی گزارش شده است، هیچ تفاوتی با اثرات گزارششده توسط بیمارانی نداشته است که در معرض دستگاههای غیرفعال (پلاسیبو یا دارونما) قرار گرفتند.
- غده تیروئید: لیزردرمانی نباید بر روی غده تیروئید انجام شود، چون ممکن است به این اندام آسیب بزند.
ماندگاری نتایج لیزردرمانی
در بحث درباره لیزردرمانی زانودرد باید دو عامل در نظر گرفته شود. عامل اول این است که ممکن است نتیجه محسوسی پس از جلسه اول به دست نیاید و لازم باشد درمان را چند جلسه (در بعضی موارد تا 20 جلسه) تکرار کنید تا به نتیجه کامل برسید.
عامل دوم فقدان نتایجی علمی است که ماندگار بودن اثرات لیزردرمانی زانو را ثابت کند. بااینحال بیماران کاهش معناداری را در میزان درد پس از درمان با لیزر کمتوان گزارش دادهاند. همچنین شایان ذکر است که نتایج انجام چنین درمانی در تمام بیماران یکسان نیست.
هنوز برای بیماریهایی مانند آرتریت، درمان دائمی وجود ندارد، اما درمانهایی مانند لیزردرمانی میتواند مانند مکانیزم تسکین درد و تقویتکننده موقتی عمل کند تا بیمار بتواند به زندگیاش ادامه بدهد و درد را با راحتی بسیار بیشتری تحمل کند.
عوارض جانبی و خطرهای احتمالی لیزردرمانی زانو
اگر برای درمان زانودرد از لیزر سرد استفاده شود، خطر بروز عوارض جانبی جدی اندک خواهد بود. اکثر مطالعات هیچگونه عوارض جانبی را برای درمان با لیزر سرد گزارش ندادهاند. در مطالعاتی هم که عوارض جانبی یافت شده است، عوارض خفیف و مشابه عوارض جانبی دارونماها بوده است. چون لیزرهای مورداستفاده سردند و نسبت به دیگر لیزرهای درمانی توان کمتری دارند، بعید است مشکلاتی جدی را برای سلامتی ایجاد کنند.
بااینحال ممکن است پرتو لیزر به درستی روی موضع مورد نظر تابانده نشود، باعث ایجاد سوختگیهای شدید، خونریزی از کوریوکاپیلاریس(لایه مویرگی کوروئید)، آسیب دیدن ماکولا و دیگر ساختارهای چشمی و پارگی غشای بروخ شود.
درمان با لیزر گرم نیز عموماً روش ایمنی محسوب میشود، بااینحال احتمال بروز عوارض جانبی وجود دارد. شایعترین عوارض جانبی پس از درمان با لیزر گرم به شرح زیر است:
- سرخی، ورم، خارش و درد: ممکن است پوست ناحیه درمانشده ورم کند، بخارد یا بسوزد.
- آکنه: استعمال لایههای ضخیم کرم و پانسمان صورت پس از درمان ممکن است جوش یا آکنه را تشدید کند یا باعث ایجاد برجستگیهای موقت و بسیار کوچک سفیدرنگ موسوم به میلیا روی پوست موضع درمان شود.
- عفونت.
- تغییر کردن رنگ پوست.
- باقی ماندن جای زخم یا اسکار.
هزینه لیزردرمانی زانو
درمان زانو درد با لیزر راهحل فوقالعادهای است، اما چقدر هزینه دارد؟ این سؤال دغدغه مشترک بیمارانی است که میخواهند لیزر درمانی زانو را امتحان کنند. از یاد نبرید که اکثر بیماران باید چند جلسه لیزر درمانی را برای درمان بیماریشان انجام بدهند. هزینه لیزر درمانی زانو به کلینیک محل انجام درمان و میزان تجربه پزشک بستگی دارد.
حتی اگر لیزردرمانی یکی از ارزانترین روشهای موجود نباشد، اگر مزایای درمان را با هزینه و عوارض احتمالیاش مقایسه کنیم، به نظر میرسد که لیزردرمانی روشی مقرونبهصرفه برای درمان زانودرد است.
افزون بر این لازم به ذکر است که اکثر بیمهها هزینه لیزردرمانی را نمیپردازند، بنابراین وقتی برای لیزردرمانی برنامهریزی میکنید، باید تحت پوشش نبودن بیمه را در نظر داشته باشید تا دچار مشکلات مالی نشوید.
بنابراین خودتان باید هزینه درمان و خدمات دریافتی را سبک و سنگین کنید تا ببینید که آیا لیزردرمانی ارزشش را دارد یا خیر؛ البته مقرون به صرفه بودن این روش در مقایسه با درمانهای جایگزین بارها و بارها در مطالعات متعدد اثبات شده است.
جمعبندی
اگرچه لیزردرمانی به ظاهر نمیتواند علت درد را برطرف کند، اما میتواند درد را کاهش داده و به بیمار کمک کند تا با عارضه بهتر کنار بیاید. لیزردرمانی از مزایای مهمی مانند عدم وجود عوارض جانبی، ماهیت غیرتهاجمی درمان و سادگی اجرای آن برخوردار است.
بطور کلی، میتوانید اقدام به لیزردرمانی کنید، مگر اینکه مواردی برای منع استفاده وجود داشته باشد و پزشک به شما درباره آن اطلاع داده باشد. اگر فکر میکنید لیزردرمانی برای شما مناسب است، آمادگی خود را برای تعدادی جلسه درمانی داشته باشید، زیرا لیزردرمانی برای داشتن تأثیر نیاز به زمان دارد.
پرسشهای متداول
آیا درمان با لیزر سرد ایمن است؟
بله، درمان با لیزر کمتوان در دمای پایین انجام میشود و برای بدن مضر نیست. بااینحال باید بدانید که لیزر نباید با چشم، غده تیروئید و بخش میانی بدن بانوان باردار تماس پیدا کند.
آیا درمان با لیزر پرتوان ایمن است؟
بله، درمان با لیزر پرتوان بهطور کلی درمانی ایمن است. بااینحال باید از موارد منع استعمال و عوارض جانبی احتمالی این روش اطلاع داشته باشید؛ برای دریافت اطلاعات کامل درباره وضعیت خاصتان با پزشک معالجتان مشورت کنید.
چند جلسه لیزردرمانی باید انجام شود؟
ممکن است پس از همان اولین جلسه لیزردرمانی متوجه بهبود شوید. پس از فقط 4-6 جلسه متوجه بهبود گردش خون، کاهش التهاب و بازسازی سلولها خواهید شد و بدن قدرت التیام یافتن را پیدا میکند، در نتیجه علت اصلی درد به روشی مؤثر درمان میشود و فقط علائم از بین نمیرود. بهعلاوه لیزر درمانی بیماران را از مزایای اثر تجمعی برخوردار میسازد، یعنی اینکه بهبود حاصل از هر جلسه به نتیجه جلسات قبلی اضافه میشود.
بیمه خسارت درمان با لیزر کمتوان یا پرتوان را پرداخت میکند؟
بعضی بیمهها خسارت لیزر درمانی را پرداخت نمیکنند، بنابراین قبل از درمان درباره تحت پوشش بودنش از شرکت بیمه سؤال کنید.
میتوانم لیزردرمانی را در کنار درمانهای دیگر انجام بدهم؟
پژوهشها نشان میدهد که لیزر درمانی در کنار دیگر روشهای درمانی، مانند کایروپراکتیک یا درمان دستی، فیزیوتراپی و ماساژ نتیجه رضایتبخشی را در کاهش و مدیریت درد بدن به دست میدهد.
چه انتظاری باید از جلسه لیزردرمانی داشته باشم؟
یک جلسه لیزردرمانی برای درمان یک ناحیه تقریباً 10-15 دقیقه طول میکشد. برای اینکه راحت باشید، بهتر است لباس گشادی بپوشید. بسته به این که کدام ناحیه تحت درمان است، باید بنشینید یا دراز بکشید.
چه مدت پس از لیزردرمانی میتوانم فعالیتهای روزمره را دوباره شروع کنم؟
هیجانانگیزترین ویژگی لیزردرمانی سرد این است که میتوانید فعالیتهای روزمره را بلافاصله پس از ترک کلینیک ادامه بدهید. البته بهتر است چند روز به خودتان فشار نیاورید.
هدف این است که مطمئن شوید سازوکارهای التیام به نحوی اثربخش در حال انجام است و فرایند بهبود تسریع میشود. میتوانید ورزشهای سبک را برای بهبود عملکرد بدن انجام بدهید.
درمان با لیزر کمتوان همان درمان با نور قرمز است؟
بله، درمان با لیزر کمتوان و درمان با نور قرمز در اصل یک روش است، چون لیزر از نور قرمز و نزدیک به مادون قرمز استفاده میکند.
